انتخاب برگه

دفتر تدوین ضوابط و استانداردها پاسخ‌گویی به سئوالات جامعه مهندسی درباره آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله-استاندارد  ۲۸۰۰ ایران را در دستور کار خود قرارداده  و از سال ۱۳۹۱ تا پایان سال ۱۳۹۳  به حدود ۱۰۰ سؤال در خصوص ویرایش سوم آیین نامه مذکور، پاسخ مقتضی و مناسب داده شده است.

منظور از دو دهانه مقاوم باربر جانبی در طرفین مرکز جرم، در سازه‌ای که منظم در پلان بوده و دارای سیستم دوگانه (قاب خمشی + دیوار برشی) برای مقابله با بارهای جانبی باشد، در بند ۳-۳-۲-۲- الف چیست؟
در طبقاتی از ساختمان‌های منظم در پلان که برش در آنها از ۳۵ درصد برش پایه تجاوز کند باید حداقل دو دهانه سیستم مقاوم جانبی در هر سمت مرکز جرم، در هر دو امتداد عمود بر هم وجود داشته باشد و در سیستم‌های دارای دیوار برشی تعداد دهانه‌ها از تقسیم طول دیوار بر ارتفاع آن در طبقه به دست می‌آید. می‌توان ضریب نامعینی سازه را واحد فرض کرد.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

تعریف و معیار مشخص برای عبارت “جابجایی عمده” در بند ۶-۲-۴ ویرایش چهارم آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله با موضوع گلسش را بیان نمایید؟
با عنایت به بند ۶-۲-۵ ویرایش چهارم آئین‌نامه مذکور، پهنه‌های گسلی که در برگیرنده تغییر شکل‌های عمده در محدوده اطراف گسل‌ها باشند، برای گسل‌های اصلی، پهنه گسل‌های اصلی نام‌گذاری می‌شوند و مطابق بند مذکور جابجایی عمده بر اساس اطلاعات موجود زمین‌شناختی و یا از طریق ایجاد ترانشه در محل تعیین می‌گردد.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

مطابق بند ۳-۱۲-۲ آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله در طرح سازه‌های بتنی بر اساس آبا، مقدار ضریب نهایی بار زلزله در ترکیب بارها به چه میزان است؟
با عنایت به بند ۳-۱۲-۲ ویرایش چهارم آئین‌نامه مذکور، در طراحی سازه‌های بتنی که بر اساس آئین‌نامه بتن ایران “آبا” طراحی می‌شوند، مقادیر بار زلزله باید در ضریب ۸۵/۰ ضرب شده و در ترکیبات بار مورد استفاده قرار گیرد که ضریب نهایی بار زلزله در ترکیب بارها ۱ خواهد بود.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳


در پروژه‌هایی که طراحی آن بر اساس ویرایش قبلی انجام شده و کار هنوز آغاز نشده یا مراحلی از کار نظیر پی‌سازی انجام شده، آیا قبل از اجرای کار یا مراحل باقیمانده، بازنگری نقشه‌ها و محاسبات سازه باید بر اساس ویرایش چهارم آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله صورت پذیرد؟

در صورتیکه محاسبات پروژه مورد نظر بر اساس ویرایش سوم آئین‌نامه انجام شده و مراحلی نظیر پی‌سازی نیز اجرا شده‌ است، باید روند کار ادامه یابد ولیکن در مواردی که طرح بر اساس ویرایش سوم آئین‌نامه مذکور محاسبه شده و تا تاریخ ۳۱/۰۶/۹۴ اجرا نشده است، باید کلیه نقشه‌ها و محاسبات بر اساس ویرایش چهارم اصلاح گردد.


با توجه به اختلاف نظر در خصوص نحوه اعمال ضریب ترک‌خوردگی دیوار برشی جهت خواندن پریود تحلیلی برای محاسبه ضریب زلزله، ضرایب ترک خوردگی دیوارها باید برای دیوار ترک خورده ۳۵/۰ و ترک خورده ۷/۰ اعمال شده یا اینکه این ضرایب باید افزایش داده شوند؟
با توجه به بند ۳-۳-۳-۳ ویرایش چهارم آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله در محاسبه زمان تناوب اصلی ساختمان‌های بتن‌آرمه می‌توان سختی مؤثر اعضا را برابر با مقادیر زیر درنظر گرفت: 
توجه شود مقادیر فوق تنها در محاسبه زمان تناوب اصلی ساختمان کاربرد دارد.

تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

آیا عبارت “در تراز پایه” در بند ۱-۸-۴ (سیستم دوگانه) بدین معنا است که صرفاً قابها و دیوارها برای تحمل حداقل ذکر شده در آئین‌نامه، فقط در ترازپایه کنترل می‌شوند؟
در صورت برقرار بودن شرط مشروحه در بند مذکور در تراز پایه، در سایر موارد نیز برقرار خواهد بود.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

در متن بند ۱-۷-۱ (نامنظمی پیچشی) عبارت “تغییر مکان نسبی” و در تصویر “تغییر مکان طبقه” درج شده است، کدام صحیح می‌باشد؟
تناقضی بین متن بند و شکل وجود ندارد.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

با توجه به بند ۳-۳-۱-۲ (تراز پایه)، وقتی نزدیکترین سقف زیرزمین، بالاتر از زمین طبیعی اطراف باشد می‌توان آن را ترازپایه تلقی نمود؟ سقف مزبور تا چه حد بالاتر از زمین باشد و یا چند درصد ارتفاع طبقه مزبور بیرون از زمین باشد، به عنوان تراز پایه قابل قبول می‌باشد؟
با استناد به بند اشاره شده، تراز پایه می‌تواند در نزدیک‌ترین سقف زیرزمین به زمین طبیعی اطراف در نظر گرفته شود، منوط بر آنکه اولاً خاک طبیعی موجود در اطراف ساختمان متراکم باشد و ثانیاً دیوارهای نگهبان زیرزمین بتن آرمه بوده و آخرین سقف زیرزمین نیز دارای صلبیت کافی باشد.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

آیا بند ۳-۳-۲-۳ (ضریب نامعینی) شامل ساختمانهای ۳ طبقه نمی‌شود؟ (اکثر ساختمانهای ۳ طبقه متعارف خصوصاً مسکونی، کوتاهتر از ۱۰ متر از روی تراز پایه می‌باشند.)
ساختمانهای با تعداد ۳ طبقه و کمتر و کوتاه‌تر از ۱۰ متر از ترازپایه مشمول محدودیت‌های مربوط به ضریب نامعینی نمی‌شوند.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

آیا استفاده از دال تخت یا قارچی و ستون با توجه به بند ۳-۳-۵-۵ برای ساختمانهای سه طبقه و کمتر، به عنوان قاب خمشی بتنی معمولی (R=3) تلقی می‌گردد یا قاب خمشی بتنی متوسط (R=5)؟
استفاده از دال تخت یا قارچی و ستون برای ساختمانهای سه طبقه و یا کوتاه‌تر از ۱۰ متر، به عنوان قاب خمشی بتنی معمولی (۳R=) در نظر گرفته می‌شود.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

جهت تعیین نوع زمین با آزمون دانهول، در مواردی که فونداسیون در تراز منفی قرار میگیرد عمق گمانه‌زنی باید ۳۰ متر اول زمین باشد یا ضخامت ۳۰ متر بعد از قرارگیری کف فونداسیون در تعیین نوع زمین لحاظ می‌شود؟
با توجه به بند ۲-۴-۲ ویرایش چهارم آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله برای تعیین نوع زمین و متوسط سرعت موج برشی ملاک عمل، عمق ۳۰ متری از ترازپایه است.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

با توجه به بخش (ب) بند ۳-۱-۴ آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله در سازه‌های بتنی با قاب خمشی (متوسط یا ویژه) که در دو جهت عمود برهم از قاب خمشی استفاده شده، باید تمامی ستون‌ها برای اثرات صد در صد نیروی زلزله هر امتداد با ۳۰ درصد نیروی زلزله در امتداد عمود بر آن طراحی شوند؟
مطابق قسمت (ب) بند ۳-۱-۴ آئین‌نامه مذکور، می‌توان صد درصد نیروی زلزله هر امتداد را با ۳۰ درصد نیروی زلزله در امتداد عمود بر آن را ترکیب کرد – چنانچه بار محوری ناشی از اثر زلزله در ستون، در هر یک از دو امتداد مورد نظر، کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت بار محوری ستون باشد، این ضابطه را می‌توان نادیده گرفت- لذا اعمال چنین باری با شرایط صدرالاشاره ضروری می‌باشد.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

آیا منظور از برش در طبقات در بند ۳-۳-۲-۲ آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله، همان نیروی ایجاد شده در طبقه می‌باشد؟
با توجه به بخش تعاریف ویرایش چهارم آئین‌نامه مذکور، منظور از برش طبقه “جمع کل نیروی جانبی زلزله که در طبقات بالاتر از تراز طبقه مورد نظر ایجاد می‌شود بوده و این نیرو به صورت برش در طبقه به وجود می‌آید”.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

با توجه به بند ۳-۳-۲-۲ آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله، چنانچه در سازه‌ای سیستم مقاوم در برابر بار جانبی، قاب خمشی باشد و در هر طرف مرکز جرم حداقل دو دهانه سیستم مقاوم جانبی وجود داشته باشد، می‌توان مقدار p را ۱.۰ در نظر گرفت (سازه منظم در پلان می‌باشد)؟
با عنایت به قسمت الف بند ۳-۳-۲-۲ آئین‌نامه در ساختمان‌های منظو در پلان، در طبقاتی که برش در آنها از ۳۵ درصد برش پایه تجاوز نماید، در صورتیکه حداقل دو دهانه سیستم مقاوم جانبی در هر سمت مرکز جرم، در هر دو امتداد عمود برهم موجود باشد در آن صورت می‌توان مقدار p=1.0 را در نظر گرفت.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

با توجه به بند ۳-۳-۲-۲ آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله، چنانچه در سازه‌ای سیستم مقاوم در برابر بار جانبی، سیستم دوگانه یا ترکیبی (موضوع جدول ۳-۴-ت) باشد و در هر طرف مرکز جرم حداقل دو دهانه سیستم مقاوم جانبی قاب خمشی وجود داشته باشد، می‌توان مقدار p را ۱.۰ در نظر گرفت(سازه منظم در پلان می‌باشد)؟
در صورت رعایت مفاد قسمت الف بند ۳-۳-۲-۲ می‌توان مقدار p=1.0 را در نظر گرفت.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

آیا ‌با توجه به بند ۳-۳-۲-۲ آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله، سیستم‌های دارای دیوار برشی، شامل سیستم‌های دوگانه یا ترکیبی (موضوع جدول ۳-۴-ت) می‌شود یا این سیستم‌ها شامل سیستم‌هایی است که در آنها برای مقابله با بار جانبی صرفاً از دیوارهای برشی استفاده شده است؟
با عنایت به قسمت ت جدول ۳-۴، سیستم‌های دوگانه یا ترکیبی تنها شامل موارد مطروحه در قسمت مذکور می‌باشد.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

با توجه به بند ۳-۱-۴-ب آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله، اگر سازه‌ای منظم بوده و در دو جهت متعامد (x,y)، دارای سیستم باربر جانبی قاب خمشی باشد، کلیه ستون‌های این سازه مشمول بند فوق می‌شوند یا خیر؟
اگر سازه‌ای منظم بوده و در دو جهت متعامد (x,y) دارای سیستم باربر جانبی قاب خمشی باشد، کلیه ستون‌های این سازه مشمول بند ۳-۱-۴ ب می‌شوند.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

آیا می‌توان در محاسبه تغییر مکان جانبی نسبی طبقات در سازه منظم (در آنالیز و طراحی، اثرات برون مرکزی اتفاقی لحاظ گردیده است) صرفاً از نیروی زلزله، بدون درنظر گرفتن برون مرکزی اتفاقی (موضوع بند ۳-۳-۷-۳) استفاده کرد یا لازم است از بارهای زلزله همراه با برون مرکزی اتفاقی استفاده گردد
(با توجه به اینکه در آئین‌نامه از زلزله طرح یاد شده و اشاره‌ای به در نظر گرفتن و یا نگرفتن برون مرکزی اتفاقی در محاسبهاگر سازه‌ای منظم بوده و در دو جهت متعامد (x,yبرون مرکزی اتفاقی به استثنای موارد مطروحه در بند ۳-۳-۷-۴ در سایر موارد باید درنظر گرفته شود. دارای سیستم باربر جانبی قاب خمشی باشد، کلیه ستون‌های این سازه مشمول بند ۳-۱-۴ ب می‌شوند.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

فضای با کاربری دیسپچینگ و مدیریت بحران واقع در یک ساختمان اداری در کدام گروه‌بندی ساختمان‌ها بر حسب اهمیت (موضوع بند ۱-۶ آئین‌نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله) قرار می‌گیرد و چه ضریب اهمیتی در مد‌سازی باید اعمال گردد؟
علیرغم اداری بودن ساختمان مذکور و بدلیل وجود مرکز دیسپچینگ در آن، مطابق بند ۱-۶ ویرایش چهارم آئین‌نامه مذکور، ساختمان جزء گروه ساختمان‌های با همیت خیلی زیاد (گروه الف- ساختمان‌های ضروری) بوده و ضریب اهمیت آن ۱.۴ می‌باشد. در صورتیکه مرکز دیسپچینگ از ساختمان مذکور جدا گردد، ساختمان جزء ساختمانهای با اهمیت متوسط بوده و ضریب اهمیت آن ۱ می‌باشد.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۲۳  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳


اگر در یک امتداد، برون مرکزی نیروی جانبی طبقه کمتر از ۵% بعد ساختمان در آن طبقه در امتداد عمود بر نیروی جانبی باشد و در امتداد دیگر ساختمان، این اتفاق نیفتد، آیا می‌توان صرفاً در آن امتداد که برون مرکزی نیروی جانبی طبقه کمتر از ۵% بعد ساختمان شده است، از لنگر پیچشی در طراحی صرف نظر کرد و در امتداد دیگر که از ۵% بعد ساختمان در طبقه بیشتر شده است، لنگر پیچشی را در طراحی لحاظ نمود؟
با توجه به بند ۳-۳-۷-۴ می‌توان صرفاً در امتدادی که برون مرکزی نیروی جانبی طبقه کمتر از ۵% بعد ساختمان می‌باشد از لنگر پیچشی در طراحی صرف نظر کرد و در امتدادی که برون مرکزی نیروی جانبی طبقه بیشتر از ۵% بعد ساختمان می‌باشد، لنگر پیچشی را در طراحی لحاظ نمود.
تاریخ نمایش: ۱۳۹۵/۰۵/۳۱  آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۰۳/۲۳

با توجه به اینکه در مبحث ششم مقررات ملی زمان تناوب با مدلسازی نباید بیشتر از ۱.۲۵ برابر زمان تناوب حاصل از روابط تجربی باشد،آیا در محاسبه تغییر مکان نسبی هر طبقه (سازه بتنی، سیستم مقاوم جانبی قاب خمشی،مقادیر ترک خوردگی تیر و ستونها اصلاح شده طبق بند ۳-۳-۳-۳ ویرایش چهارم)، هنگامی که زمان تناوب نوسان را با استفاده از مدلسازی تحلیل دینامیکی بدست می‌آوریم، نیاز به ضرب ۰.۸ در زمان تناوب حاصله می‌باشد؟
در محاسبه تغییر مکان نسبی هر طبقه، هنگامی که زمان تناوب نوسان را با استفاده از مدلسازی نرم‌افزاری از تحلیل دینامیکی به دست می‌آید، نیازی به ضرب ۰.۸ (اثر میانقاب‌ها) در زمان تناوب به دست آمده از تحلیلی دینامیکی نمی‌باشد. لیکن در مدلسازی باید الزامات بندهای ۱-۵-۸ و ۳-۱-۶ رعایت شده باشد. بنابراین استفاده از جملات راهنمای مبحث ششم و عدم مدلسازی میانقاب‌ها در همه موارد صحیح نمی‌باشد.