
کاهش سابقه لازم برای شرکت در آزمون نظام مهندسی از ۳ سال به ۱ سال؛ جزئیات، مزایا و چالشها
کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی اصلاح قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، با کاهش مدت انتظار فارغالتحصیلان برای شرکت در آزمون ورود به حرفه مهندسان (آزمون نظام مهندسی) موافقت کرد. بر اساس این مصوبه، حداقل سابقه لازم برای شرکت در آزمون از سه سال به یک سال پس از فراغت از تحصیل کاهش یافته است.
این تغییر در صورت تبدیل شدن به قانون و ابلاغ نهایی، میتواند یکی از مهمترین اصلاحات سالهای اخیر در حوزه نظام مهندسی ساختمان باشد و مسیر ورود مهندسان جوان به بازار کار را کوتاهتر کند.

جزئیات مصوبه کاهش سابقه آزمون نظام مهندسی
این تصمیم در قالب اصلاح ماده ۲۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و در کمیسیون عمران مجلس به تصویب رسید. پیشنهاد کاهش مدت انتظار از سه سال به یک سال توسط یاسر عربی، عضو کمیسیون عمران مجلس، مطرح شد و با موافقت اعضای کمیسیون همراه بود.
هدف اصلی این اصلاح، کاهش فاصله میان فراغت از تحصیل و ورود مهندسان به فعالیت حرفهای، افزایش اشتغال فارغالتحصیلان و استفاده بهتر از ظرفیت نیروهای متخصص عنوان شده است.
نکته مهم: این مصوبه تا زمان تصویب نهایی در صحن مجلس، تأیید شورای نگهبان و ابلاغ قانون، لازمالاجرا نخواهد بود.
مزایای کاهش سابقه لازم برای آزمون ورود به حرفه مهندسان
۱. ورود سریعتر مهندسان جوان به بازار کار
فارغالتحصیلان رشتههای مرتبط با نظام مهندسی دیگر مجبور نخواهند بود سه سال برای شرکت در آزمون انتظار بکشند و میتوانند زودتر پروانه اشتغال خود را دریافت کنند.
۲. افزایش انگیزه دانشجویان
کوتاه شدن فاصله میان پایان تحصیل و آغاز فعالیت حرفهای، انگیزه دانشجویان و فارغالتحصیلان را برای ادامه مسیر مهندسی افزایش میدهد.
۳. تأمین بخشی از نیاز بازار
در برخی استانها و شهرها کمبود مهندسان دارای پروانه اشتغال در حوزههای طراحی، نظارت و اجرا وجود دارد و این اصلاح میتواند بخشی از این کمبود را جبران کند.
۴. جلوگیری از وقفه چندساله پس از فارغالتحصیلی
بسیاری از فارغالتحصیلان در سالهای انتظار، ارتباط خود را با مباحث تخصصی از دست میدادند. کاهش این فاصله میتواند آمادگی علمی آنان را حفظ کند.
چالشها و انتقادهای مطرحشده
در کنار استقبال بسیاری از مهندسان جوان، برخی کارشناسان نسبت به پیامدهای این تصمیم هشدار دادهاند.
کاهش تجربه عملی
منتقدان معتقدند یک سال فرصت کافی برای کسب تجربه میدانی، حضور در پروژهها و آشنایی با مسئولیتهای حرفهای نیست.
احتمال افت کیفیت ساختوساز
برخی فعالان صنعت ساختمان نگران هستند که ورود مهندسان کمتجربه به پروژهها، کیفیت طراحی، نظارت و اجرای ساختمانها را تحت تأثیر قرار دهد و زمینه افزایش امضاهای صوری را فراهم کند.
افزایش رقابت در بازار کار
با ورود تعداد بیشتری از مهندسان دارای پروانه اشتغال، رقابت در بازار خدمات مهندسی افزایش یافته و ممکن است درآمد و فرصتهای شغلی مهندسان فعال تحت تأثیر قرار گیرد.
برای موفقیت این مصوبه چه اقداماتی ضروری است؟
کاهش سابقه آزمون نظام مهندسی بهتنهایی نمیتواند تمام مشکلات حوزه مهندسی ساختمان را حل کند. اجرای موفق این تغییر نیازمند اقدامات مکمل است، از جمله:
- تقویت دورههای کارآموزی و کارورزی در دوران تحصیل و پس از آن.
- برگزاری آموزشهای مهارتی و کاربردی پیش از صدور پروانه اشتغال.
- اجرای نظام رتبهبندی تدریجی برای مهندسان تازهوارد و واگذاری مسئولیتها متناسب با سابقه و تجربه.
- افزایش نظارت بر عملکرد مهندسان و مقابله با امضاهای صوری.
- ارتقای نظام آموزشهای ضمن خدمت برای حفظ کیفیت خدمات مهندسی.
جمعبندی
کاهش سابقه لازم برای شرکت در آزمون نظام مهندسی از سه سال به یک سال، در صورت تصویب نهایی، میتواند فرصت ارزشمندی برای ورود سریعتر مهندسان جوان به بازار کار باشد و بخشی از مشکلات اشتغال فارغالتحصیلان را کاهش دهد.
با این حال، موفقیت این اصلاح قانونی به نحوه اجرای آن بستگی دارد. اگر همزمان آموزشهای عملی، نظام کارآموزی، نظارت حرفهای و ارزیابی مستمر مهندسان تقویت شود، این تغییر میتواند هم به نفع مهندسان جوان و هم به ارتقای کیفیت ساختوساز کشور منجر شود.
سؤالات متداول
آیا سابقه لازم برای آزمون نظام مهندسی به یک سال کاهش یافته است؟
کمیسیون عمران مجلس با این پیشنهاد موافقت کرده است، اما اجرای آن منوط به تصویب نهایی در مجلس، تأیید شورای نگهبان و ابلاغ قانون خواهد بود.
این تغییر شامل چه رشتههایی میشود؟
رشتههای مشمول قانون نظام مهندسی ساختمان، از جمله عمران، معماری، تأسیسات مکانیکی، تأسیسات برقی، نقشهبرداری، شهرسازی و ترافیک، در صورت تصویب نهایی مشمول این اصلاح خواهند بود.
مهمترین مزیت این مصوبه چیست؟
مهمترین مزیت، کوتاه شدن زمان ورود فارغالتحصیلان به حرفه مهندسی و امکان شرکت سریعتر در آزمون ورود به حرفه مهندسان است.
مهمترین نگرانی کارشناسان چیست؟
مهمترین نگرانی، کاهش تجربه عملی مهندسان تازه وارد و احتمال تأثیر آن بر کیفیت خدمات مهندسی و ساخت و ساز است.
متاسفانه هنوز اجرایی نشده است.
و نظام مهندسی میگوید به ما ابلاغ نشده است
فعلا در کمیسیون مجلس تصویب شده و تصویب رسمی و قانون نشده که ابلاغ شود.
سپاسگزارم
اگر یکسال بعداز فارغالتحصیلی باشه بهتره.واقعا ۳سال خیلی زیاد هستش چون عملا کاری نیست که مهندس سنوات داشته باشه تازه می تونند دوره برگزار کنند و….ان شاالله که وزیر راه و شهرسازی وکمیسیون عمران بتوانند این امر مهم را به سرانجام برسانند.
باسلام و سپاس از پیگیری های انجام گرفته در خصوص موضوع جاری،
من چند سوال دارم
آیا دولت، سازمان نظام مهندسی…در سه سال تعیین شده برنامه ریزی برای آموزش فارغ التحصیلان تاکنون انجام داده…
ملاک چیست آزمون open book
واقعا باید بیشتر از این روی موضوع کاز شود اگر آموزش کارگاهی…وجود داشته باشد سه سال هم کم است
ولی با شرایط پیشه رو، بدون بررسی صحیح سه سال زمان گذشته و صحت توانایی…
عضویت در سازمان اگر تائید گردد و بعنوان کارآموز کنترل شده مستمر حدود یک سال بدون دریافت هزینه کارها جاری گردد میتواند هم توانمدی و تجربه ایجاد گردد و فرد در مدت مذکور مورد آموزش دقیق، سنجش آزمونهای داخلی...قرار گرفته و بتواند شروع بکار موفقی داشته باشد
من هم از نظام مهندسی سوال کردم گفتن تصویب نشده هنوز چیزی ب ما ابلاغ نشده..چقدر طول میکشه تا ب شهرستان ها هم ابلاغ بشه تا بتونیم آزمون بدیم؟؟؟ آیا تا قبل عید ب همه شهرستانها ابلاغ میشه؟ امیدوار باشیم ک بعد عید میتونیم آزمون بدیم ؟
به این زودی تصویب و اجرایی نمی شود، حداقل 2 سال طول میکشد تا تصویب و اجرایی شود.
سلام مجدد
پیشنهاد جهت بررسی؛
ما فارغ التحصیلان با توجه به شرایط کشور، وضعیت کاری که اعلام گردیده حاضریمیک سال بعد از دریافت مدرک و موفقیت در آزمون نظام مهندسی به مدت دوسال بصورت رایگان، کارآموز… شروع بکار کنیم
البته نظرها شاید متفاوت باشد ولی قابل بررسی و نظرخواهی خواهد بود.
جلوگیری از فعالیت در جهت کمک به وضعیت کنترلی وزارت کار ملاک عمل خوبی نخواهد بود و انگیزه به کار را کاهش خواهد داد
واقعا ۳سال خیلی زیاد است یکسال خوب است اگر فاصله با فارغ التحصیلی نباشه خیلی بهتر است اگر ۳سال باشه دیگه آدم با درس فاصله می گیرد و…..اگر لطف کنند وتصویب کنند خیلی خوب می شود.
خب این فاصله برای کسب تجربه بوده اساس نه برای تست و مفاد ازمون😂👌🏼
انوقت تلکیف آقایونی ک برای شرکت در آزمون نیازمند کارت پایان خدمت دارند چی میشه ؟ بعد از نظام پزشکی و کانون وکلا فاتحه نظام مهندسی هم خونده شد . تا چند سال دیگ خانم مهندس هایی پیدا میشه ک زیر ۳۰ سال هستند ولی پایه ۱ هستند . الفاتحه
وزارت اگر کمبود بودجه داره که نباید با برگزاری آزمون تامین کنه . ب جای اینکه از ۳ سال ب ۱ سال پس از فارغ تحصیلی تبدیل کنه بهتره از مهندسانی ک قبلا پروانه گرفتن صلاحیت یابی کنه . ازشون آزمون بگیره و اگر رد شدن براشون کلاس بزاره . اینجوری بودجه خودشو تامین کنه . طرف ۲۰ سال پیش با آیین نامه ۱۰۰ صفحه آزمون قبول شده الان همون آیین نامه شده ۱۰۰۰ صفحه . یعنی نمیخواد خودشو آپدیت کنه ؟ نقشه هاشونم ک امثال ما میکشیم و فقط امضا زیر نقشه ها با اوناست . یک نرم افزار ایتبس و سیف بلند نیستن .
سلآم آقای مهندس زیاد از خودتون تعریفنکنید ممنون
شما آزمون جدید شرکت کن ببینم ۲۰ درصد میزنید یا نه . در ضمن من از خودم تعریف نکردم فقط جوری حرف زدم که ب مذاق آدم های انحصار طلب خوش نمیاد . ز گهواره تا گور دانش بجوی .
سلام دوستان امسال اجرایی شده ۱ سال؟
هنوز قانون نشده است که اجرایی شود.
سلام من یک جوان از این کشور هستم
شما را به خدا قسم میدهم اگر میتوانید این قانون را اجرایی کنید که لا اقل در این دوره من بتوانم شرکت کنم
سلام با عنایت به این سطح گستردگی بیکاری و عدم وجود کارگاهها برای کار نه تنها سه سال خوب نیست بلکه باعث میشود علم آکادمی هم در سه سال تحلیل برود ضمنا امتحانات نظام آنقدر سخت است که بعضا دو یا سه بار باید آزمون دهی و خودش شاید دو سال به طول بیانجامد پس بهتر هست این زمان کاهش یابد می توانند همانند کانون کارشناسان بعد از قبولی یک دوره یک ساله کارآموزی بگذارند و در اون دوره تحت نظر یکی از مهندسان عمران کار کنی همزمان دوره هایی طراحی شود و در آن دوره ها شرکت نمایی این بهتر است تا سه سال بنشینی در آن سه سال هیچ کاری نیست و بعد هم افسرده شروع بکار کنی