مهندس آرک مگردیچیان از بنیان‌گذاران مهندسی سازه نوین در ایران بود؛ شخصیتی علمی، دقیق و متعهد که میراثی ماندگار در آموزش، استانداردسازی و طراحی سازه‌های صنعتی و فولادی برجای گذاشت.
زندگی‌نامه و مسیر علمی
آرک مگردیچیان در مهرماه ۱۳۰۶ (اکتبر ۱۹۲۷) در محله عزیزخان تهران، در خانواده‌ای ارمنی به دنیا آمد. دوران کودکی او با تعطیلی مدارس ارمنی در دوره رضاشاه هم‌زمان شد، که باعث شد تحصیلات ابتدایی‌اش را در دبستان مهر و دوره متوسطه را در دبیرستان‌های فیروزبهرام و البرز بگذراند. او در سال ۱۳۳۰ با رتبه اول از دانشکده فنی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و موفق به دریافت بورس تحصیلی از دانشگاه ایلینویز آمریکا شد، جایی که دوره کارشناسی ارشد مهندسی سازه را با رتبه ممتاز به پایان رساند.
تجربه بین‌المللی و بازگشت به ایران
پس از تحصیل در آمریکا، مدتی در شرکت Ove Arup در انگلستان مشغول به کار شد؛ شرکتی پیشرو در طراحی سازه‌های نوآورانه که تأثیر عمیقی بر نگاه فنی و روش‌های کاری او گذاشت. این تجربه باعث شد که پس از بازگشت به ایران، دقت، نظم و احترام به استانداردها را در پروژه‌های صنعتی و ساختمانی کشور نهادینه کند.
نقش در آموزش و تدوین مقررات ملی
مگردیچیان از سال ۱۳۴۸ به عضویت هیئت علمی دانشگاه پلی‌تکنیک تهران (دانشگاه امیرکبیر کنونی) درآمد و سال‌ها در دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر و تبریز به تدریس پرداخت. او نخستین بنیان‌گذار درس بارگذاری و طراحی سازه‌های فولادی به شیوه نوین در ایران بود. از مهم‌ترین دستاوردهای او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- ریاست گروه تألیف آیین‌نامه ۵۱۹: نخستین آیین‌نامه بارگذاری ساختمان در ایران
- تدوین مبحث دهم مقررات ملی ساختمان: طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی
- عضویت در شورای تدوین مقررات ملی ساختمان
- تألیف کتاب‌های مرجع مانند «دینامیک سازه‌ها و مهندسی زلزله»، «طرح و محاسبات ایستایی»، «قاب‌های شیب‌دار و قوسی فلزی»، و «زلزله و شکل‌پذیری سازه‌های بتن آرمه»
تخصص در طراحی سازه‌های صنعتی
او در طراحی سازه‌های صنعتی، به‌ویژه سوله‌ها، دکل‌های مخابراتی، دریچه‌های سد و مخازن، تخصصی کم‌نظیر داشت. همکارانش او را به‌عنوان فردی سخت‌گیر، دقیق و متعهد به کیفیت می‌شناختند. روش کاری او مبتنی بر نگاه سیستماتیک، کنترل جزئیات و احترام به استانداردها بود؛ ویژگی‌هایی که در بسیاری از پروژه‌های صنعتی کشور به‌وضوح دیده می‌شد.
تأثیر فرهنگی و حرفه‌ای
مگردیچیان نه‌تنها در عرصه فنی، بلکه در فرهنگ اجرای پروژه‌ها نیز تأثیرگذار بود. او بر اهمیت کیفیت ساخت، آموزش دقیق، و انتقال تجربه به نسل جوان تأکید داشت. در سال ۱۳۶۰ به آمریکا مهاجرت کرد و در لس‌آنجلس اقامت گزید، اما ارتباط علمی و حرفه‌ای‌اش با ایران همچنان ادامه داشت. حتی در آمریکا، به درخواست همکاران ایرانی، تدوین مبحث دهم مقررات ملی ساختمان را ادامه داد.
بزرگداشت و میراث
او در سال ۱۳۹۲ در سن ۸۷ سالگی درگذشت و مراسم بزرگداشتش در سال ۱۳۹۳ با حضور استادان، مهندسان و همکارانش برگزار شد. این مراسم نه‌تنها یاد او را گرامی داشت، بلکه بر اهمیت دقت، نظم و انتقال تجربه در مهندسی سازه تأکید کرد.
جمع‌بندی
مهندس آرک مگردیچیان نماد نسلی از مهندسان بود که با دانش، تجربه بین‌المللی، و تعهد به کیفیت، بنیان‌های مهندسی سازه نوین را در ایران بنا نهادند. میراث او در آموزش، تدوین مقررات، طراحی صنعتی و فرهنگ حرفه‌ای همچنان در جامعه مهندسی ایران زنده است.
۰ دیدگاه