تنش تسلیم فولاد همواره برابر مقدار ثابتی مثل F_y=2400 kg/cm² نبوده و ممکن است بسته به شرایط تولیدش تغییر نماید. یکی از عواملی که سبب تغییر مقدار تنش تسلیم فولاد می­‌شود استفاده از فولادهای قراضه در فرایند تولید آن است. فولادهای قراضه تنش تسلیم فولاد تولید شده را بالاتر برده و به اصطلاح فولاد اعلاتری را فراهم می­کند. آزمایشات مختلف روی نمونه‌­های فولادهای تولید شده نشان می­‌دهد که تنش تسلیم فولاد در برخی  نمونه‌­ها حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد از مقدار متداول آن بیشتر است. تنش تسلیم‌­ی که در این حالت بدست می‌­آید در اصطلاح تنش تسلیم مورد انتظار (F_ye) نامیده شده و نشان دهنده حداکثر تنش تسلیم‌­ی است که فولاد می­تواند از خود نشان دهد.

برخورد مبحث دهم مقررات ملی ساختمان با تنش تسلیم مورد اتظار فولاد چگونه است؟

مطابق تعریف، تنش تسلیم مورد انتظار فولاد برابر است با F_ye=F_yR_y که مقادیر ضریب افزاینده تنش تسلیم(R_y) برای مقاطع مختلف در جدول ۱۰-۳-۲-۱ مبحث دهم ویرایش ۹۲ ارائه شده است.  با ضرب کردن تنش تسلیم در ضریب (R_y) ، تنش تسلیم مورد انتظار بدست می­‌آید.  برای مثال برای مقاطع نورد شده این مقدار برابر F_ye=1.2×۲۴۰۰=۲۸۸۰ kg/cm² می‌شود. در جدول شکل زیر مقادیر (R_y) برای مقاطع مختلف نشان داده شده است.

در صورتیکه تنش تسلیم مورد انتظار در طراحی لرزه‌­ای بکار نرود چه اتفاقی می­‌افتد؟

 آیین نامه­‌های طراحی اکثراً برای محل‌­های اتصال از تنش تسلیم مورد انتظار استفاده می‌­کنند تا اتصالات قوی­‌تر از تیرها شده و خرابی در تیرها رخ دهد. در صورتیکه تنش تسلیم مورد انتظار در طراحی لرز‌ه‌­ای بکار نرود ممکن است فولاد استفاده شده در تیرها از فولاد استفاده شده در اتصالات اعلاتر باشد و از تنش تسلیم بالاتری برخوردار گردد که در این صورت تیرها قوی­‌تر از اتصالات خواهند بود و با دور کردن خرابی از خود آن را به سمت اتصالات خواهند کشاند. بهمین دلیل توسط ضریب R_y مقدار افزایش احتمالی تنش تسلیم تیرها وارد محاسبات شده و در طراحی اتصالات ضمن قوی تر طراحی کردن اتصالات از تیرها، احتمال افزایش تنش تسلیم تیرها نیز مورد توجه قرار گرفته و به این ترتیب خرابی سازه هنگام زلزله در تیرها بیشتر تضمین خواهد شد.

در مدل­سازی ساختمان­‌های فولای در ETABS چگونه تنش تسلیم مورد انتظار در نظر گرفته میشود؟

در هنگام مدل­سازی ساختمان در نرم افزار ETABS می­‌توان بسته به نوع مقطع فولادی(نورد شده یا ساخته شده از ورق) و با توجه به جدول ۱۰-۳-۲-۱ مبحث دهم ویرایش ۹۲ از دو نوع فولاد جهت مدل­سازی سازه استفاده نمود. به عبارت دیگر باید دو نوع فولاد یکی برای مقاطع نورد شده با R_y=1.2 و دیگری برای مقاطع ساخته شده از ورق با R_y=1.15 در نرم افزار Etabs تعریف نماییم و سپس در مشخصات مقاطع از این مصالح استفاده کنیم.در شکل‌های زیر نحوه تعریف این ضریب در نرم افزار ETABS نشان داده شده است.