یکی از پرتکرارترین سؤالات داوطلبان آزمون نظام مهندسی ساختمان این است که برای قبولی باید چند سؤال را درست پاسخ دهیم؟ آیا با ۳۰ پاسخ صحیح می‌توانیم قبول شویم؟ اگر ۳۰ سؤال درست و یک سؤال غلط داشته باشیم چطور؟ آیا پاسخ دادن به تعداد بیشتری از سؤالات با احتمال اشتباه، بهتر از پاسخ ندادن به آن‌هاست؟
برای پاسخ به این سؤالات باید با نحوه نمره‌دهی آزمون نظام مهندسی و تأثیر نمره منفی آشنا باشیم.
در این مقاله با فرض اینکه آزمون شامل ۶۰ سؤال است، تمام حالت‌های مختلف قبولی را بررسی می‌کنیم تا بدانید با چند پاسخ صحیح و چند پاسخ اشتباه می‌توانید حد نصاب قبولی را کسب کنید.
حد نصاب قبولی آزمون نظام مهندسی چند درصد است؟
حد نصاب اسمی قبولی در آزمون‌های ورود به حرفه مهندسان، ۵۰ درصد است. یعنی داوطلب باید حداقل نیمی از نمره آزمون را کسب کند.
با این حال، به دلیل شیوه محاسبه و گرد کردن نمرات، حد نصاب عملی قبولی در این آزمون‌ها ۴۹٫۰۱ درصد در نظر گرفته می‌شود.
بنابراین اگر آزمون شما ۶۰ سؤال داشته باشد، لزوماً لازم نیست ۳۰ سؤال را بدون هیچ اشتباهی پاسخ دهید؛ بلکه با در نظر گرفتن نمره منفی، برخی ترکیب‌های دیگر پاسخ صحیح و غلط نیز می‌توانند به قبولی منجر شوند.
نحوه محاسبه نمره آزمون نظام مهندسی
در آزمون‌های تستی نظام مهندسی، هر پاسخ صحیح یک امتیاز مثبت و هر پاسخ اشتباه یک‌سوم امتیاز منفی دارد. سؤالات بدون پاسخ نیز نه امتیاز مثبت دارند و نه منفی.
به عبارت دیگر:
- هر پاسخ صحیح: ۳ امتیاز مثبت
- هر پاسخ اشتباه: ۱ امتیاز منفی
- هر سؤال بدون پاسخ: صفر امتیاز
فرمول محاسبه درصد آزمون به شکل زیر است:
درصد آزمون = (۳ × تعداد پاسخ صحیح − تعداد پاسخ غلط) ÷ (۳ × تعداد کل سؤالات) × ۱۰۰
برای آشنایی بیشتر با جزئیات محاسبه نمره و استفاده از ابزار محاسبه آنلاین، پیشنهاد می‌کنیم مقاله نحوه محاسبه درصد آزمون نظام مهندسی ساختمان را نیز مطالعه کنید.
با چند پاسخ صحیح در آزمون نظام مهندسی قبول می‌شویم؟
با فرض اینکه آزمون ۶۰ سؤال داشته باشد، برای رسیدن به حد نصاب عملی ۴۹٫۰۱ درصد، باید امتیاز خالص شما به حد لازم برسد.
حالت اول: ۳۰ پاسخ صحیح و بدون پاسخ اشتباه
اگر ۳۰ سؤال را درست پاسخ دهید و ۳۰ سؤال دیگر را سفید بگذارید، نمره شما دقیقاً ۵۰ درصد خواهد بود و قبول می‌شوید.
حالت دوم: ۳۰ پاسخ صحیح و یک پاسخ اشتباه
اگر ۳۰ سؤال را درست و یک سؤال را اشتباه پاسخ دهید، نمره شما به شکل زیر محاسبه می‌شود:
(۳۰ × ۳ − ۱) ÷ ۱۸۰ × ۱۰۰ = ۴۹٫۴۴ درصد
بنابراین با ۳۰ پاسخ صحیح و یک پاسخ غلط نیز قبول می‌شوید.
حالت سوم: ۳۰ پاسخ صحیح و دو پاسخ اشتباه
در این حالت:
(۳۰ × ۳ − ۲) ÷ ۱۸۰ × ۱۰۰ = ۴۸٫۸۹ درصد
در نتیجه، با وجود داشتن ۳۰ پاسخ صحیح، نمره شما به حد نصاب قبولی نمی‌رسد.
این مثال‌ها نشان می‌دهند که صرفاً تعداد پاسخ‌های صحیح ملاک نیست و تعداد پاسخ‌های غلط نیز اهمیت زیادی دارد.
جدول تمام حالت‌های قبولی آزمون نظام مهندسی با ۶۰ سؤال
در جدول زیر، حداقل تعداد پاسخ صحیح موردنیاز را با توجه به تعداد پاسخ‌های اشتباه مشاهده می‌کنید. تعداد سؤالات بدون پاسخ نیز از مجموع ۶۰ سؤال محاسبه شده است. ستون «کل سؤالات پاسخ‌داده‌شده» نیز مجموع پاسخ‌های صحیح و غلط را نشان می‌دهد.
| پاسخ صحیح | پاسخ غلط | بدون پاسخ | کل سؤالات پاسخ‌داده‌شده | وضعیت |
|---|---|---|---|---|
| ۳۰ | ۰ | ۳۰ | ۳۰ | قبولی |
| ۳۰ | ۱ | ۲۹ | ۳۱ | قبولی |
| ۳۱ | ۲ | ۲۷ | ۳۳ | قبولی |
| ۳۱ | ۳ | ۲۶ | ۳۴ | قبولی |
| ۳۱ | ۴ | ۲۵ | ۳۵ | قبولی |
| ۳۲ | ۵ | ۲۳ | ۳۷ | قبولی |
| ۳۲ | ۶ | ۲۲ | ۳۸ | قبولی |
| ۳۲ | ۷ | ۲۱ | ۳۹ | قبولی |
| ۳۳ | ۸ | ۱۹ | ۴۱ | قبولی |
| ۳۳ | ۹ | ۱۸ | ۴۲ | قبولی |
| ۳۳ | ۱۰ | ۱۷ | ۴۳ | قبولی |
| ۳۴ | ۱۱ | ۱۵ | ۴۵ | قبولی |
| ۳۴ | ۱۲ | ۱۴ | ۴۶ | قبولی |
| ۳۴ | ۱۳ | ۱۳ | ۴۷ | قبولی |
| ۳۵ | ۱۴ | ۱۱ | ۴۹ | قبولی |
| ۳۵ | ۱۵ | ۱۰ | ۵۰ | قبولی |
| ۳۵ | ۱۶ | ۹ | ۵۱ | قبولی |
| ۳۶ | ۱۷ | ۷ | ۵۳ | قبولی |
| ۳۶ | ۱۸ | ۶ | ۵۴ | قبولی |
| ۳۶ | ۱۹ | ۵ | ۵۵ | قبولی |
| ۳۷ | ۲۰ | ۳ | ۵۷ | قبولی |
| ۳۷ | ۲۱ | ۲ | ۵۸ | قبولی |
| ۳۷ | ۲۲ | ۱ | ۵۹ | قبولی |
توجه: اعداد جدول حداقل تعداد پاسخ صحیح برای هر تعداد پاسخ غلط هستند. اگر تعداد پاسخ‌های صحیح شما کمتر از مقدار درج‌شده باشد، به حد نصاب ۴۹٫۰۱ درصد نمی‌رسید. اگر پاسخ صحیح بیشتری داشته باشید، طبیعتاً نمره شما نیز بالاتر خواهد بود.
برای مثال، اگر ۳۵ سؤال را درست پاسخ داده باشید، حتی با ۱۶ پاسخ اشتباه نیز می‌توانید به حد نصاب قبولی برسید؛ زیرا ۹ سؤال باقی‌مانده را سفید گذاشته‌اید.
بهینه‌ترین تعداد سؤال برای پاسخ‌گویی در آزمون نظام مهندسی چند سؤال است؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات در آزمون نظام مهندسی، تعیین تعداد سؤالاتی است که بهتر است به آن‌ها پاسخ دهیم. آیا بهتر است فقط به ۳۰ سؤال مطمئن پاسخ دهیم یا تعداد بیشتری از سؤالات را جواب دهیم و ریسک چند اشتباه را نیز بپذیریم؟
برای پاسخ به این سؤال باید یک واقعیت را در نظر بگیریم: حتی اگر داوطلب آمادگی علمی خوبی داشته باشد، باز هم احتمال خطا در جلسه آزمون وجود دارد. ممکن است به دلیل استرس، کمبود وقت، بدخوانی صورت سؤال، اشتباه در محاسبات یا حتی ایراد در طراحی سؤال، چند پاسخ اشتباه داشته باشد.
بنابراین برنامه‌ریزی برای پاسخ دادن به دقیقاً ۳۰ سؤال صحیح، چندان منطقی نیست؛ زیرا با کوچک‌ترین خطا ممکن است داوطلب از حد نصاب قبولی فاصله بگیرد.
برای مثال، فرض کنیم داوطلب به ۴۰ سؤال پاسخ دهد و از این تعداد، ۳۶ سؤال صحیح و ۴ سؤال اشتباه باشد. در این صورت نمره او به شکل زیر خواهد بود:
(۳۶ × ۳ − ۴) ÷ ۱۸۰ × ۱۰۰ = ۵۷٫۷۸ درصد
یعنی با وجود ۴ پاسخ اشتباه، داوطلب حدود ۵۷٫۷۸ درصد نمره کسب می‌کند و فاصله مناسبی با حد نصاب قبولی خواهد داشت.
حتی اگر از ۴۰ سؤال پاسخ‌داده‌شده، ۳۵ سؤال صحیح و ۵ سؤال غلط باشد، نمره داوطلب به ۵۵٫۵۶ درصد می‌رسد که همچنان بالاتر از حد نصاب قبولی است.
بنابراین پیشنهاد عملی ما برای داوطلبان این است که هدف خود را پاسخ‌گویی به حدود ۴۰ سؤال از ۶۰ سؤال قرار دهند. این تعداد، در صورت داشتن تسلط و دقت مناسب، حاشیه اطمینان خوبی برای جبران چند اشتباه احتمالی ایجاد می‌کند.
البته باید توجه داشت که عدد ۴۰ یک بهینه آماری ثابت برای همه داوطلبان نیست. از نظر علم احتمال، اگر احتمال پاسخ صحیح به یک سؤال بیشتر از ۲۵ درصد باشد، پاسخ دادن به آن از نظر میانگین امتیاز به‌صرفه است؛ زیرا نمره منفی هر پاسخ غلط یک‌سوم امتیاز مثبت است. اما اگر احتمال پاسخ صحیح کمتر از ۲۵ درصد باشد، پاسخ ندادن منطقی‌تر خواهد بود.
پس بهتر است به جای پاسخ دادن شانسی به تمام سؤالات، حدود ۴۰ سؤال را با توجه به میزان تسلط و اطمینان خود انتخاب کنید و برای چند اشتباه احتمالی نیز حاشیه اطمینان داشته باشید.
اگر به چند سؤال پاسخ بدهیم، شانس قبولی بیشتری داریم؟
یکی از نکات مهم در آزمون نظام مهندسی، تصمیم‌گیری درباره پاسخ دادن یا ندادن به سؤالاتی است که از جواب آن‌ها اطمینان ندارید.
از آنجا که هر پاسخ اشتباه یک‌سوم امتیاز منفی دارد، پاسخ دادن شانسی به سؤالات همیشه تصمیم درستی نیست.
برای مثال، اگر بین چهار گزینه هیچ اطلاعی نداشته باشید و کاملاً تصادفی یکی را انتخاب کنید، احتمال پاسخ صحیح ۲۵ درصد و احتمال پاسخ غلط ۷۵ درصد است. بنابراین ارزش مورد انتظار چنین پاسخی منفی خواهد بود.
اما اگر بتوانید یک یا چند گزینه را با اطمینان حذف کنید، شرایط تغییر می‌کند و پاسخ دادن می‌تواند منطقی‌تر باشد.
به‌طور کلی، توصیه می‌شود:
- ابتدا سؤالاتی را پاسخ دهید که جواب آن‌ها را به‌خوبی می‌دانید.
- سؤالات وقت‌گیر را برای مرحله بعد بگذارید.
- در سؤالاتی که بین چند گزینه شک دارید، با بررسی و حذف گزینه‌های نادرست تصمیم بگیرید.
- صرفاً برای اینکه تعداد پاسخ‌های داده‌شده بیشتر شود، به سؤالات کاملاً شانسی پاسخ ندهید.
معضل سؤالات اشتباه و دارای ایراد در آزمون نظام مهندسی
یکی از مشکلات آزمون‌های ورود به حرفه مهندسان در برخی دوره‌های گذشته، وجود سؤالات دارای ابهام، سؤالات با بیش از یک گزینه صحیح یا حتی سؤالاتی بود که هیچ‌کدام از گزینه‌های آن‌ها پاسخ صحیح محسوب نمی‌شدند.
این موضوع در بعضی دوره‌ها باعث اعتراض گسترده داوطلبان می‌شد؛ زیرا گاهی نتیجه قبولی یا مردودی یک داوطلب به یک یا دو سؤال دارای ایراد بستگی داشت.
با این حال، در سال‌های اخیر با فراهم شدن امکان بررسی و دریافت پیشنهادها و نظرات درباره سؤالات آزمون، روند شناسایی و رسیدگی به این موارد بهبود پیدا کرده است.
در همین راستا، سامانه دریافت سؤالات پیشنهادی آزمون‌های ورود به حرفه مهندسان راه‌اندازی شده است که داوطلبان و متخصصان می‌توانند از طریق آن نظرات و پیشنهادهای خود را درباره سؤالات مطرح کنند.
برای مشاهده این سامانه به لینک زیر مراجعه کنید:
رونمایی از سامانه دریافت سؤالات پیشنهادی آزمون‌های ورود به حرفه مهندسان
فراهم شدن این مسیر رسمی برای دریافت پیشنهادها و بررسی ایرادات، به بهبود کیفیت سؤالات کمک کرده و انتظار می‌رود تعداد سؤالات مشکل‌دار در آزمون‌ها نسبت به برخی دوره‌های گذشته کاهش پیدا کند.
اما اگر با وجود این اقدامات، سؤالی دارای ایراد باشد، معمولاً دو حالت برای برخورد با آن وجود دارد:
حالت اول: سؤال دارای دو گزینه صحیح باشد
اگر مشخص شود که دو گزینه از سؤالات آزمون صحیح هستند، معمولاً آن سؤال برای تمام داوطلبان صحیح در نظر گرفته می‌شود و نمره مثبت آن به همه داوطلبان تعلق می‌گیرد؛ حتی اگر داوطلب هیچ‌کدام از دو گزینه صحیح را انتخاب نکرده باشد.
برای مثال، اگر داوطلب گزینه اول را انتخاب کرده باشد و بعداً مشخص شود گزینه اول و سوم هر دو صحیح هستند، امتیاز آن سؤال برای همه داوطلبان لحاظ خواهد شد.
حالت دوم: سؤال فاقد گزینه صحیح یا دارای ایراد اساسی باشد
گاهی ممکن است صورت سؤال ایراد فاحشی داشته باشد یا هیچ‌کدام از گزینه‌های ارائه‌شده پاسخ صحیح نباشند. در چنین شرایطی ممکن است سؤال از آزمون حذف شود.
در این حالت، بسته به نحوه تصحیح و تصمیم مرجع برگزارکننده، ممکن است تعداد سؤالات مبنای محاسبه نمره از ۶۰ به ۵۹ سؤال کاهش پیدا کند؛ یعنی درصد نهایی بر اساس ۵۹ سؤال محاسبه شود، نه ۶۰ سؤال.
بنابراین نحوه برخورد با سؤالات دارای ایراد به نوع اشکال و تصمیم رسمی برگزارکننده آزمون بستگی دارد و نمی‌توان از قبل قطعی دانست که هر سؤال مشکل‌دار به همه داوطلبان امتیاز می‌دهد یا از آزمون حذف خواهد شد.
آیا امکان قبولی با نمره ۴۹ یا ۴۸ درصد وجود دارد؟
در برخی دوره‌های آزمون نظام مهندسی، به دلیل شرایط خاص کشور، از جمله همه‌گیری کرونا و شرایط ویژه دیگر، تسهیلاتی برای داوطلبانی که نمره آن‌ها اندکی پایین‌تر از حد نصاب قبولی بوده است، در نظر گرفته شده است.
در این شرایط، حد نصاب قبولی با یک یا دو درصد کاهش همراه شده است.
این موضوع به این معناست که:
- قبولی با نمره ۴۹ درصد: در صورت اعمال یک درصد ارفاق، حد نصاب عملی به ۴۸٫۰۱ درصد کاهش پیدا می‌کند.
- قبولی با نمره ۴۸ درصد: در صورت اعمال دو درصد ارفاق، حد نصاب عملی به ۴۷٫۰۱ درصد کاهش پیدا می‌کند.
البته این نوع قبولی مشروط به بخشنامه و تصمیم رسمی وزارت راه و شهرسازی در همان دوره آزمون است و نمی‌توان آن را یک قانون دائمی یا تضمین‌شده دانست.
در دوره‌هایی که چنین تسهیلاتی اعمال شده است، شرایط آموزشی زیر نیز برای صدور پروانه در نظر گرفته شده است:
- داوطلبانی که نمره ۴۹ درصد کسب کرده‌اند، باید یک دوره آموزشی تکمیلی را بگذرانند.
- داوطلبانی که نمره ۴۸ درصد کسب کرده‌اند، باید دو دوره آموزشی تکمیلی را بگذرانند.
بنابراین اگر نمره شما نزدیک به حد نصاب قبولی است، بهتر است علاوه بر کارنامه، اطلاعیه‌های رسمی مربوط به همان دوره آزمون را نیز بررسی کنید.
جمع‌بندی: برای قبولی آزمون نظام مهندسی چند سؤال را درست بزنیم؟
اگر آزمون نظام مهندسی شما ۶۰ سؤال داشته باشد، برای قبولی با حد نصاب عملی ۴۹٫۰۱ درصد، باید حداقل امتیاز لازم را با در نظر گرفتن نمره منفی کسب کنید.
به‌عنوان مثال:
- ۳۰ صحیح و صفر غلط: قبولی
- ۳۰ صحیح و یک غلط: قبولی
- ۳۰ صحیح و دو غلط: مردودی
- ۳۱ صحیح و دو غلط: قبولی
- ۳۲ صحیح و هفت غلط: قبولی
- ۳۵ صحیح و ۱۶ غلط: قبولی
پس به خاطر داشته باشید که فقط تعداد سؤالات صحیح مهم نیست؛ تعداد پاسخ‌های غلط نیز در نتیجه نهایی شما تأثیر مستقیم دارد.
از طرف دیگر، به دلیل احتمال وجود سؤالات دارای ایراد، خطای انسانی و استرس جلسه آزمون، هیچ‌وقت روی کسب دقیقاً ۵۰ درصد یا پاسخ‌گویی به فقط ۳۰ سؤال صحیح ریسک نکنید.
بهترین راهکار این است که برای پاسخ‌گویی به حدود ۴۰ سؤال برنامه‌ریزی کنید، روی پاسخ‌های مطمئن تمرکز داشته باشید و از دست دادن امتیاز به دلیل پاسخ‌های اشتباه و شانسی را به حداقل برسانید. با این روش، حتی اگر چند سؤال را به دلیل اشتباه محاسباتی، استرس یا ایراد احتمالی سؤال از دست بدهید، همچنان حاشیه اطمینان مناسبی برای قبولی خواهید داشت.
۰ دیدگاه